SCHILDERTECHNIEK
Ontwikkeling
Mijn schildertechniek heeft een behoorlijke ontwikkeling doorgemaakt. Toen ik begon te schilderen werkte ik snel en schetsmatig, in de stijl van de impressionisten en expressionisten, en ik heb toen ook veel werk gecopieerd, met name van Van Gogh. Nadat ik kennis had gemaakt met het werk van moderne nederlandse realisten als Carel Willink en Dick Ket, ben ik realistischer gaan schilderen. In navolging van oude meesters als Vermeer en Caravaggio (zie David Hockney, 'Secret Knowledge') heb ik ook geexperimenteerd met optische instrumenten als hulpmiddel bij het schilderen, zoals projectoren, spiegels, de camera lucida en de camera obscura. Ook heb ik geexperimenteerd met alternatieve media zoals kunstmatige harsen die onder invloed van UV licht uitharden. Echter gaven deze methoden niet echt bevredigende resultaten. Vreemd genoeg is een techniek die al zo'n 500 jaar bestaat, voor mij, nog steeds de beste, nl olieverf en het werken naar de natuur. De laatste tijd lijkt m'n schildertechniek te convergeren. Ik werk op een vrij realistische manier maar probeer zoveel mogelijk te suggereren door bijvoorbeeld structuur aan de verfhuid te geven met het paletmes. Wat me boeit is de studie va alle visuele elementen (structuur, schaduw, hoge lichten, reflecties) waaruit ons brein een bijna tastbare drie dimensionale wereld in onze voorstelling reconstrueert. De schilder kan deze elementen gebruiken om zijn eigen wereld te scheppen en de toeschouwer hierin mee te voeren.
Huidige techniek
Ik werk op lakboard of masoniet panelen, met een glad, eierschaal-achtig oppervlak dat niet-zuigend is. Hierdoor heb ik de oppervlaktestructuur van het schilderij helemaal zelf in de hand en kan ik de natte verf nog over het oppervlak bewegen of eraf vegen, om dingen te corrigeren. Op zo'n oppervlak is het echter lastig om een schilderij in een sessie af te krijgen. Door de witte ondergrond zie je vaak nog witte strepen in de verf staan. Daarom moet je op z'n minst in twee verflagen werken.
;)
Om een nieuwe compositie te maken stel ik een aantal objecten samen
en neem een groot aantal digitale foto's, meestal een stuk of honderd.
In elke foto verander ik een klein detail vann de opstelling, ik
verplaats objecten of verander de belichting. Vervolgens kies ik
uit de foto's de beste uit en breng indien nodig nog veranderingen
aan. Gedurende dit proces let ik op elementen als de verdeling van
de zwaartepunten in de compositie, de verdeling van de kleuren en de
ruimtelijke suggestie d.m.v. het gebruik van plans, en ik let op de ruimte
om de objecten heen.
Bij het eigenlijke schilderproces begin ik met een redelijk
gedetailleerde potloodtekening, waarin alle contouren worden
vastgelegd. Als ik tevreden ben, haal ik het overtollige grafiet
weg om vervuiling van de olieverf te voorkomen. Zo blijft er
een nauwelijks zichtbare tekening over (figuur 1). In de eerste
verflaag gebruik ik dan met terpentijn verdunde olieverf. Deze
laag zet ik op met een grote harde kwast, hoewel ik soms ook
wat zachtere kwasten gebruik om een gelijkmatigere film van
verf te verkrijgen, bijvoorbeeld voor de achtergrond. Bij deze
laag leg ik de grote vormen vast. Ik begin met het opvullen van
de achtergrond (2e plaatje) en vul vervolgens alle objecten in
(3e plaatje). Tenslotte probeer ik de contouren wat aan te
scherpen en maak nog correcties indien nodig (4e plaatje). In dit
stadium probeer ik zoveel mogelijk het volle bereik van tonen
in de compositie in te vullen, omdat correcties in toon lastig
te maken zijn in volgende lagen. Dit eerste stadium van het
schilderij moet een goede eerste benadering zijn van het uiteindelijke
schilderij.
In de tweede laag (5e plaatje) bouw ik de verflaag verder op met
voornamelijk onverdunde verf. Omdat deze laag qua toon en kleur vrij
dicht bij de eerste laag zit, lossen ongewenste kwaststreken nu op en
het schilderij ziet er gladder uit. Dit is het juiste moment
om meer details toe te voegen (een echte fijnschilder ben ik
overigens niet). In de laatste lagen (6e plaatje)
voeg ik nu lijnolie toe aan de verf. Dit geeft de verf een
vloeibaarheid waardoor je gemakkelijker subtiele kleurovergangen
kunt maken.
Zie ook mijn
youtube video's
en de
lijst met veel gestelde vragen
;)
;)
;)
;)
;)
;)